Sunday, December 28, 2014

နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ-အပိုင်း(၂၂)

Political Science Part (22)

အမျိုးသမီးများ မဲဆန္ဒပေးခွင့်ရရန် အကြောင်းပြချက်များ

၁။ နိုင်ငံတွင်ပြုလုပ်ထားသော ဥပဒေများသည် ယောကျာၤးများနှင့်သာ သက်ဆိုကြသည်မဟုတ် မိန်းမများနှင့်လည်း သက်ဆိုက်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ယောကျာၤးများသာ ပါဝင်သော ဥပဒေအဖွဲ့က ဥပဒေပြုခြင်းမှာ နည်းလမ်းမကျ တရားမမျှတဟုလည်း ဆိုကြသည်။

၂။ မိန်းမများသည် ပထမကမ္ဘာစစ်မှစ၍ လက်နက်ကိုင်တပ်များတွင် လည်းကောင်း၊ အလုပ်ရံုံ ကုန်သွယ်မှုမှမစ ယောကျာၤးများနှင့် တန်းတူဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ယောကျာၤးများနှင့် တန်းတူအခွင့်အရေး ရသင့်သည်ဟု ဆိုကြသည်။

၃။ မိန်းမများသည် တိရိစ္ဆာန်များမဟုတ်ကြ၊ ယောကျာၤးများကဲ့သို့ လူများသာဖြစ်ကြသည်။ လူသားခြင်း အတူတူ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် အခွင့်အရေးလည်း တန်းတူရသင့်သည်ဟု ဆိုကြသည်။

၄။ ကိုယ်ပိုင်ပစ္စည်းအရည်အချင်းကို သတ်မှတ်လျှင်လည်း များစွာသောမိန်းမတို့တွင် သတ်မှတ်ထားသော ကိုယ်ပိုင်ပစ္စ္စည်းများ ရှိကြသည်။ ထို့ပြင် တချို့ နိုင်ငံများ၌ အိမ်ထာင်ရေးနှင့်စီးပွားရေးူတွင် မိန်းမများက ဦးဆောင်နေသည်။ ထို့ပြင် မိန်မများသည် ယောကျာၤးများနှင့် တန်းတူမဲပေးခွင့် ရသင့်သည်ဟူ၍ တောင်းဆိုကြသည်။

အမျိုးသမီးများ မဲမပေးသင့်ကြောင်း အကြောင်းပြချက်များ

၁။ မိန်းမများကို မဲပေးခွင့်ပြုလျှင် အိမ်ထောင်ရှိသော မိန်းမများသည် ၎င်းတို့၏ခင်ပွန်း စိတ်ကြိုက်လိုက်၍ မဲပေးကြပေမည်။ ယင်းသို့ဖြစ်လျှင် ၎င်းမိန်းမများမဲမှာ အကြောင်းထူးလိမ့်မည်မဟုတ်ပေ။ အကယ်၍ ၄င်တို့ လင်ခင်ပွန်းများနှင့် ဆန့်ကျင်၍ မဲပေးပါလျှင်လည်း အကျင်လင်မယား စိတ်ဝမ်းကွဲ၍ အိမ်ထောင်ရေးအဆင်မပြေ ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ဆိုကြသည်။

၂။ မိန်မများသည် အားနွဲ့ကြသဖြင့် ကြမ်းတမ်းသော နိုင်ငံရေးနှင့် မသင့်လျှော်ဟု ယူဆကြသည်။ ထို့ပြင် နိုင်ငံရေးကို ဝင်ရောက် ဆောင်ရွက်နေရသဖြင့် အိမ်ထောင်ထိန်းသိမ်းရေးကိုလည်း ထိခိုက်စေနိုင်သည်။

၃။ မိန်းမများသည် ယောကျာၤးများထက် ဘာသာတရားကိုကိုင်းရှိုင်းကြသည်။ ထို့ကြောင့် မဲဆန္ဒပေးရာတွင် သသနာ့ဝန်ထမ်း ရဟန်းသံဃာတို့၏ ဆွဲဆောင်ရာသို့ပါနိုင်သည်။ ယင်းသို့ဖြစ်လာလျှင် နိုင်ငံရေး၌ဘာသာရေး ရောယှက်လာမည်ဖြစ်၍ မိန်မများကို မဲဆန္ဒပေးခွင့်မပြုဟု ဆိုကြသည်။ အထက်တွင်ဖော်ပြခဲ့သည်အတိုင်း အငြင်းအခုံဖြစ်ပြီး ၁၉၁၉ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်၌လည်းကောင်း ၁၉၂၀ ခုနှစ်တွင် စပိန်၌လည်းကောင်း ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ယူဂိုစလားဗီးယား၌လည်းကောင်း ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၌လည်းကောင်း မိန်းမများကို မဲဆန္ဒပေးခွင့်ပြုခဲ့ကြသည်။

မဲပေးရာတွင်လည်း ရှေးကကဲ့သို့ လူမြင်သူမြင်ပေးသောစနစ်ကို အသုံးမပြုပဲ လျှို့ဝှက်မဲပေးစနစ်ကို တကမ္ဘာလုံး၌ပင် အသုံးပြုလျှက်ရှိသည်။ သို့ရာတွင် မဲမပေး မနေရစနစ်ကိုမူ နိုင်ငံအများအပြားက အသုံးမပြုကြသေးချေ။ မက္ကဆီကိုနိုင်ငံတွင် မဲမပေးလျှင် ၎င်းအခွင့်အရေးများဆုံးရှုံးပြီး သြစတေးလျား နိုင်ငံတွင်မူ မဲမပေးသူများအား ဒဏ်ခက်တက်သည်။

အလေးတင်းသော မဲစနစ်

"အလေးတင်းသော မဲစနစ်" ( Weighted Vote) ဆိုသည်မှာ အချို့လူများထက် ပိုထည့်ခွင့်ပြုထားခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ဥပမာ - ပစ္စည်းဥစ္စာအရည်အချင်း သတ်မှတ်လျှင် လူတချို့၏ ပစ္စည်းဥစ္စာများသည် မဲဆန္ဒတစ်နယ် အတွင်းသာမက မဲဆန္ဒနယ်အများအပြားတု့ိ၌ ရှိနေတတ်သဖြင့် ၎င်းသူကို မဲဆန္ဒတစ်နယ်ထက်ပို၍ မဲပေးခွင့်ပြုလေ့ရှိသည်။

အလေးတင်းသေ မဲစနစ်ကိုအသုံးပြုလျှင် ပညာတတ်များနှင့် ပစ္စည်းဥစ္စာကြွယ်ဝသူတို့သည် ပညာမဲ့နှင့် ဆင်းရဲသားတို့ထက် မဲပို၍ထည့်ခွင့်ရကြသည်။ ဘယ်လ်ဂျီယံနိုင်ငံတွင် အသက် ၂၅ နှစ်ပြည့်သူတိုင်းကို မဲတစမဲထည့်ခွင့်ပြုပြီး အထက်တန်းကျောင်းမှ ဒီပလိုမှာဒီဂရီဘွဲ့တစ်ခုခု ရရှိထားသော ပြည်သူပြည်သားများကို မဲနှစ်မဲ ထည့်ခွင့်ပြုသည်။

ယင်းသို့ "အလေးတင်းသော မဲစနစ်ကို" အသုံးပြုခြင်းအကြောင်းအရင်းမှာ မသမာသောနိုင်ငံရေးသမားတို့ လှည့်စားချက်များကို ကာကွယ်နိုင်စေရန်ဖြစ်သည်။ ပညာမဲ့သူများသည် များသောအားဖြင့် စဉ်းစားဆင်ခြင်ဉာဏ်အားနည်းမှုကြောင့် ကိုယ်ကျိုးရှာနိုင်ငံရးသမားတို့၏ မဟုတ်မမှန်လုပ်ဇာတ်များကို ယုံကြည်တတ်ကြသည်။ မြှောက်လျှင် မြှောက်တတ်၍ ခြောက်လျှင်လည်း ကြောက်တတ်ကြသည်။ အနည်းငယ်သော အခွင့်အရေးမျိုးကိုလည်း မက်မောတတ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့်ပင် ကမ္ဘာနိုင်ငံရေးလောက၌ ကိုယ်ကျိုးရှာ တဏှာရူး ဂျပိုးတေလေ ဖဲသမား ငွေစား ဘီလူးကြီးများစသော နိုင်ငံရေးသမား လူရှုပ်လူပွေတို့အာဏာရခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပညာမဲ့ပေါများသော နိုင်ငံများတွင် ပညာရှိတို့၏မဲဖြင့် အလေးတင်းထားရန် လိုအပ်ပေသည်။

Sunday, December 21, 2014

နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ-အပိုင်း(၂၀)

Political Science Part (20)

ရှေးအခါက ဂရိလူမျိုးတို့သည် (Direct Democracy) တိုက်ရိုက် ဒီမိုကရေစီခေါ် တိုင်းသူပြည်သားတိုင်း နိုင်ငံရေးကိစ္စရပ်များကို ပါဝင်ဆောင်ရွက်သောနည်းလမ်းကို အသုံးပြု၍တိုင်းပြည်ကို အုပ်ချုပ်ခဲ့ကြသည်။ ယင်းသို့ နိုင်ငံရေးကိစ္စများကို တိုင်းသူပြည်သားတိုင်း ကိုယ်ထိလက်ရောက်ပါဝင်နိုင်ခြင်းကို စမ်းစစ်ကြည့်က အောက်ပါအတိုင်း အကြောင်းသုံးရပ်ကို တွေ့ရပေမည်။

၁။ ဂရိနိုင်ငံများသည် မြို့နိုင်ငံများသာဖြစ်ကြသဖြင့် ယခုခေတ်နိုင်ငံများနှင့်စာလျှင် အလွန်သေးငယ်နေခြင်း

၂။ မည်သည့်ဂရိနိုင်ငံတွင်မှ နိုင်ငံသားဦးရေ ခုနှစ်ထောင် (၇၀၀၀) ထက်မများခြင်း။

၃။ ဂရိနိုင်ငံသားတို့သည် စားဝတ်နေရေးကိစ္စများကို ငွေဝယ်ကျွန်များလက်သို့ လွဲအပ်ထားခြင်းစသော အကြောင်း (၃) ရပ်ပင်ဖြစ်သည်။

နိုင်ငံငယ်ပြီး လူဦးရေနည်းသောကြောင့် နိုင်ငံရေးကိစ္စများကို ကွင်းပြင်ကြီးတစ်ခုအတွင်း နိုင်ငံသားအားလုံး စုရုံးစည်းဝေး ဆုံးဖြတ်နိုင်ကြသည်။ စား၊ ဝတ်၊ နေရေး ကိစ္စများအတွက် မပူမပင်ရသောကြောင့် ဂရိတို့ို တိုင်းရေးပြည်ရေးကိစ္စရပ်များကို စိတ်ပါဝင်စားနိုင်ကြသည်။ အထူးသဖြင့် ဥပဒေလုပ်ငန်းများကို ပါဝင်ဆောင်ရွကကြသည်။

ခေတ်သစ်နိုင်ငံများမှာမူ ဂရိနှင့်မတူပေ။ တိုင်းပြည်ကျယ်ဝန်းခြင်း လူဦးရေများပြားခြင်းတို့ကြောင့် တိုင်းရေးပြည်ရေးကိစ္စရပ်များကို တစ်နေရာထဲတွင် နိုင်ငံသားအားလုံးစု၍ စည်းဝေးဆုံးဖြတ်ရန်မှာ လုံးဝမဖြစ်နိုင်ပေ။ ထို့ကြောင့် ကိုယ်စားလှယ်စနစ်ကို အသုံးပြုရခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းသို့ ကိုယ်စားလှယ်စနစ်ကို အသုံးပြုရသောကြောင့် ခေတ်သစ်နိုင်ငံများ၏ ဒီမိုကရေစီသည် ဂရိတို့၏တိုက်ရိုက် ဒီမိုကရေစီနည်းမျိုးမဟုတ်ပေ။ ထို့ကြောင့် နိုင်ငံသားတို့က ရွေးချယ်သော ကိုယ်စားလှယ်များကသာ တိုင်းရေးပြည်ရေးကိစ္စများကို ဆောင်ရွက်သဖြင့် ခေတ်သစ်နိုင်ငံတို့၏ ဒီမိုကရေစီသည် သွယ်ဝိုက်ဒီမိုကရေစီ(Indirect Democracy)သာ ဖြစ်သည်။

ပြည်သူ့ဆန္ဒနှင့် လိုက်လျောကိုက်ညီသော ဥပဒေပြုဌာနဖွဲ့စည်းရန် မည်သူကမည်သူ့ကို မည်ကဲ့သို့ရွေးကောက် တင်မြောက်မည်နည်း။ ဘိန်းစားများက ဘုရားတကာများကို လျှို့ဝှက်မဲစနစ်ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြောက် ကြမည်လော။ ပညာတတ်များက ပညာတတ်များကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ကြမည်ဆိုလျှင် ဘီအေအိုင်အေ အောင်သူများကို ပညာတတ်ဟုသတ်မှတ်မည်လော သို့မဟုတ် ဘွဲ့ဒီဂရီများမရှိသော နိုင်ငံရေးသမားများနှင့် စာရေးဆရာ ကုန်သည် ပွဲစားများကို သတ်မှတ်ကြမည်လော။ ယင်းသို့သော ပြဿနာပေါင်း သောင်းခြောက်ထောင် ရှိပေမည်။

ယင်းပြဿနာများကို ဖြေရှင်းကြရာတွင်လည်း တစ်တိုင်းပြည်နှင့် တစ်တိုင်းပြည် တစ်နိုင်ငံနှင့် တစ်နိုင်ငံ ကွဲပြားခြားနားနေမည်ကို တွေ့ရှိရပေမည်။ ဥပမာ မဲဆန္ဒရှင်များ၏ အရည်အချင်းသတ်မှတ်ပုံ ကွဲပြားခြင်း၊ လွှတ်တော်ဖွဲ့စည်းပုံ ခြားနားခြင်း စသောအချက်များကို တွေ့ရှိရပေမည်။ မည်ကဲ့သို့ပင် နည်းအမျိုးမျိုး ကွဲပြားခြားနားနေသော်လည်း "ကြွက်သေသည်သာပဓာန" (The End Justified The Means) ဖြစ်သောကြောင့် ဥပဒေပြုအဖွဲ့မှ ပြုလုပ်ဆောင်ရွက်ချက်များသည် ပြည်သူအများစု၏အလိုဆန္ဒနှင့် ကိုက်ညီလျက် ပြည်သူအများစုကို အကျိုးပြုလျှင် မည်သည့်နည်းကိုသာ အသုံးပြုပြုမှန်သည်သာ ဖြစ်၏။

ဒီမိုကရေစီဆိုသည်မှာ လူအများစု၏ ဆန္ဒအတိုင်း လူအများစုကို အကျိုးပြုစေခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် လူတစ်ဦးတစ်ယောက်က အုပ်ချုပ်သည်ဖြစ်စေ လူတစ်စုက အုပ်ချုပ်သည် ဖြစ်စေ လူအများတို့၏ ဆန္ဒနှင့် လိုက်လျောညီထွေစွာ လူအများစုကိုအကျိုးပြုလျှင် ဒီမိုကရေစီအုပ်ချုပ်ရေးပင် ဖြစ်သည်။

Tuesday, December 2, 2014

နိုင်ငံရေးသိပ္ပံပညာ အပိုင်း (၁၉)

 နိုင်ငံရေးသိပ္ပံပညာ အပိုင်း (၁၉)

ဥပဒေပြုဌာန

ပြင်ဆင်ရန်ခက်ခဲသော ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေ၏ ကောင်းကျိုးများ

(၁) အခြေခံဥပဒေဆိုသည်မှာ အစိုးရ၏အာဏာနှင့် ပြည်သူလူထု အခွင့်အရေးများကို တိကျစွာခွဲခြား သတ်မှတ်ထားသော ဥပဒေတမျိုးပင်ဖြစ်သည်။ ဥပဒေကို ချုံ့လိုက ချုံ့၊ ဆန့်လိုကဆန့် လိုသလိုအဓိပ္ပါယ် ကောက်၍နေပါမူ ဥပဒေ၏မူလ ရည်ရွယ်ချက်ပျက်သွားပေမည်။ ပြင်ဆင်ရန်ခက်ခဲလျှင် ပြင်ဆက်ချက် နည်းပါးမည်မှာ ဓမ္မတာသဘောပင်ဖြစ်သည်။ ပြင်ဆင်ချက်နည်းပါးလေ၊ ဥပဒေ တိကျပြတ်သားမှု ပိုမိုရှိနိုင်ေလေ ဖြစ်သောကြောင့် ပြင်ဆင်ရန်ခက်ခဲသော အခြေခံဥပဒေကို ကောင်းသည်ဟု ယူဆရပေသည်။

(၂) လူထု၏နိုင်ငံရေးအသိတရားမြင့်မားမှု မရှိသောနိုင်ငံများတွင် ပြင်ဆင်ရန်ခက်သော အခြေခံဥပဒေကို အသုံးပြုခြင်းကကောင်းသည်။ လူထုအနေဖြင့် နိုင်ငံရေးအသိတရား နည်းပါးမှုကြောင့် အစိုးရ၏ဆောင်ရွက်ချက်များ ကောင်းမကောင်းကို စောင့်ကြည့်၍ ဝေဖန်ပိုင်းခြားလျက် ချုပ်ကိုင်နိုင်ခြင်း မပြုနိုင်သော်လည်း အာဏာရူးနိုင်ငံရေးသမားတို့၏ လှည့်စားမှုများ သက်သာစေနိုင်သည်။ ပြင်ဆင်ရန်ခက်ခဲမှုသည် လူထု၏အခွင့်အရေးကို ကာကွယ်မှုတစ်ရပ်ဖြစ်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့်ပြင်ဆင်ရန်ခက်ခဲသော ဥပဒေသည် ကောင်းသည်။

(၃) ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံများအဖို့တွင် ပြင်ဆင်ရန်ခက်သော ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေကိုသာ အသုံးပြုသင့်သည်။ ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ၌ ဗဟိုအစိုးရနှင့် ပြည်နယ်အစိုးရ တို့ အာဏာကိုခွဲဝေယူထားကြသောကြောင့် ပြင်ဆင်ရန်လွယ်ကူသော အခြေခံဥပဒေကိုသာ အသုံးပြုပါက ၎င်းဥပဒေကိုအကြောင်းပြု၍ ပြည်ထောင်စု ပြိုကွဲနိုင်ပေသည်။ ပြည်ထောင်စု တည်မြဲရေး၊ တိုးတက်ရေးတို့သည်၊ ၎င်းအခြေခံဥပဒေပေါ်၌ မူတည်လျက်ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် အာဏာကိုခွဲဝေပေးထားသည့် ၎င်းအခြေခံဥပဒေကို ခိုင်မြဲတိကျပြတ်သားရန် လိုပေမည်။ ဤသို့ခိုင်မြဲတိကျပြတ်သားရန်မှာလည်း ၎င်းအခြခံဥပဒေကို ပြင်ဆင်ချင်တိုင်း လွယ်လွယ်ကူကူနှင့် ပြင်မရရန် လို၏။ ထို့ကြောင့် ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံများအဖို့တွင် ပြင်ဆင်ရန်ခက်သော ဖွဲ့စည်း အုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေမှာ အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။

ပြင်ဆင်ရန်ခက်သော ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ၏ မကောင်းကျိုးများ

(၁) လောကတွင်အကောင်းနှင့် မကောင်းမှာ အမြဲသဖြင့်ဒွန်တွဲလျက်ရှိနေပေသည်။ ထို့ကြောင့် ကောင်းသော အချက်များရှီသည့် ပြင်ဆင်ရန်ခက်သော အခြေခံဥပဒေ၌ မကောင်းသော အချက်များလည်း ရှိနေပေလိ့မ့်မည်။ ဥပဒေဆိုသည်မှာ အခါပြုလျက်ထားလျှင် ရာသက်ပန်ကောင်းနေနိုင်သော အရာမျိုးမဟုတ်ပေ။ အခြေအနေများသည် မိနစ်၊ စက္ကန့်တိုင်းပြောင်းလဲသည်။ ထို့ကြောင့် အခြေအနေတရပ်နှင့် သင့်လျော်အောင်ပြုထားသော ဥပဒေတစ်ရပ်သည် ပြောင်းလဲနေသောအခြေအနေတစ်ရပ်နှင့်မူ သင့်လျော်လိမ့်မည် မဟုတ်ပေ။ ထို့ကြောင့်ဥပဒေကို အချိန်အားလျော်စွာ ပြင်ဆင်ရပေမည်။

(၂) ပြင်ဆင်ရန်ခက်သော အခြေခံဥပဒေမျိုးကို ပြင်ဆင်ရန်မှာ တာဝန်ကြီးလေးသည့်အပြင် ပြင်ချင်းတိုင်းပြည် ဆင်ချင်တိုင်းဆင်ရန်လည်း မလွယ်ကူလှပေ။ ထို့ကြောင့် တိုင်းပြည်၏ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေးနှင့် အရေးပေါ်ကိစ္စများအတွက် အခြေခံဥပဒေကို ပြင်ဆင်ရန်လိုအပ်၍ ပြင်ဆင်သောအခါ အချိန်တိုတိုတောင်းတောင်းဖြင့် ပြင်ဆင်ချက်အတည် ဖြစ်လာလိမ့်မည် မဟုတ်ပေ။ ယင်းသို့ အချိန်အခါ အခြေအနေနှင့် လိုက်လျောညီထွေစွာ ပြုပြင်နိုင်ခြင်း မရှိပါကတိုင်းပြည်တွင် မလိုလားအပ်သောကိစ္စများ ပေါ်ပေါက်လာနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့်ပြင်ဆင်ရန် ခက်သောအခြေခံဥပဒေကို အကြွင်းမဲ့ကောင်းသည်ဟု မယူဆအပ်ပေ။

အစိုးရအဖွဲ့တစ်ခု၌

(၁) ဥပဒေပြုဌာန (Legislature)

(၂) အုပ်ချုပ်ရေးဌာန (Executive)

(၃) တရားစီရင်ရေးဌာန (Judiciary) ဟူ၍ ဌာနကြီးသုံးခုရှိသည့်အနက် ဥပဒေပြုဌာနသည် အရေးကြီးဆုံးသော ဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ အုပ်ချုပ်ရေးဌာနှင့် တရားစီရင်ရေးဌာန နှစ်ခုစလုံး ဥပဒေပြုဌာနပေါ်တွင် မူတည်ရသည့်အပြင် ဥပဒေဌာန၏ လက်အောက်ခံဌာနများ ဖြစ်နေသောကြောင့်ပင်ဖြစ်သည်။


https://realnayzawtun.blogspot.com/2023/04/2049-economic-challenges-of-rising.html

100 Life-Changing Netflix Movies to Inspire You

100 Life-Changing Netflix Movies to Inspire You As a Coachsultor & Philosothinkerist, I wear many hats: coach, consultant, counselor, ph...

https://realnayzawtun.blogspot.com/2023/05/50-productivity-quotes-by-nayzaw-tun.html