"သဘာ၀တြင္ အလွသည္ အဓိက အလွ ဟူရာတြင္လည္း .. အလွ၌ အခ်စ္သည္ တည္ေသာေၾကာင့္ျဖစ္၏။ အလွတြင္တည္ေသာ အခ်စ္ကိုေတြ႕ရျခင္းသည္ ဘ၀၏ ျပင္းစြာေသာ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ပင္။ ကာလီဂ်ီဘရန္း (1883 - 1931)

မတူကြဲျပားျခင္းမွ ညီညြတ္ျငိမ္းခ်မ္းျခင္းဆီသို႔ _ DIVERSITY, UNITY and PEACE

 လူသားမ်ားအားလံုးသည္
 ေမြးဖြားလာကတည္းက
သူ႔ဝန္းက်င္၏သတ္မွတ္ခ်က္ႏွင့္
ဘဝေပးအေျခအေနအတိုင္း
အသားအေရာင္၊ မ်ိဳးႏြယ္စု၊ အျမင္
အေတြးအေခၚ၊ ယံုၾကည္
ကိုးကြယ္္ရာ ဘာသာတရား၊ ယဥ္ေက်းမွဳ၊ ဓေလ႔ထံုးတမ္း အျပင္ပန္းအသြင္အျပင္မ်ား၊ အျမဲတူညီႏိုင္ၾကမည္မဟုတ္ေပ။ ထိုသုိ႔မတူညီျခင္းကို အေရာင္အေသြးစံုေသာပန္းမ်ား ဥယ်ာဥ္ႀကီးတြင္ ေလာကအလွဆင္ေနၾကသည္ဟု အျမင္မွန္ျဖင့္ျမင္ရေပမည္။ ၄င္းကိစၥမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ အခ်င္းမ်ားေနစရာမလိုေပ၊ အတြင္းသားအႏွစ္သာရကိုသာ အေလးထားရမည္ ျဖစ္သည္။
ထိုသို႔သေဘာထားႀကီးျမတ္ျခင္းသည္ မိမိတို႔၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကို ရွင္သန္ၾကီးထြား လာေအာင္ အကူအညီေပးရာေရာက္ျပီး တျခားသူမ်ား၏ ကိစၥကိုလည္း ကူညီေထာက္ပံ့ ေပးေနသကဲ့သို႔ ျဖစ္မည္။ ယင္းသို႔မဟုတ္ဘဲ လြဲမွားစြာျပဳမူေနမိပါက၊ ကိုယ့္ပါတီ၊ လူမ်ိဳး၊ ဘာသာရဲ့ေသတြင္းကို ကိုယ္တူးေနသလိုျဖစ္ျပီး တျခားအယူအဆ ရပ္တည္ခ်က္ မတူသူမ်ားကိုလည္း ဒုကၡေပးေနသကဲ့သို႔ျဖစ္မည္။ ထိုအခ်က္သည္ ကြ်ႏု္ပ္တို႔ အားလံုးအတြက္ အေလးအနက္ သတိႀကီးႀကီးထားရမည့္ အခ်က္ျဖစ္သည္။
ညီညာမွ ျပည္သာမည္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး အျပန္အလွန္ ေလးစားမွဳ၊ ယံုၾကည္မွဳ၊ နားလည္ေပးႏိုင္မွဳ၊ ခြင့္လႊတ္တတ္မွဳမ်ားျဖင့္ဆက္ဆံၾကရမည္။ အသိတရားမ်းကို မွ်ေဝၿပီး၊ ပူးေပါင္း၊ ညွိဳႏွိဳင္းေဆာင္ရြက္ျခင္းျဖင့္ေရွ႕ဆက္ၾကရမည္။ မိမိတစ္ဦးတည္းပင္ အထင္ႏွင့္ အျမင္ ကြဲျပားျခားနားႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ထိုမတူညီေသာအယူအဆမ်ားကို အျပန္အလွန္ ေလးစားတတ္ေစရန္ႏွင့္ တန္ဖိုးထားတတ္ေစရန္ အေရးပါလြန္းလွသည္။ မိမိေနရာမွ အေပၚယံၾကည့္ၿပီး ကိုယ့္ေပတံျဖင့္တိုင္းတာျခင္း မျပဳလုပ္သင့္ေပ၊ သူသည္ကိုယ္မဟုတ္ ကိုယ့္ဘဝ၊ ကိုယ့္ကိစၥ၊ ကိုယ့္ယံုၾကည္ခ်က္ႏွင့္ ကိုယ္ျဖစ္သည္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္။ ပတ္ဝန္းက်င္ကိုလည္း ဒုကၡမျဖစ္ေစဘဲ ေကာင္းမြန္၊ မွန္ကန္ေသာ အမူအက်င့္မ်ားႏွင့္ လြတ္လပ္မွ်တစြာ တရားသျဖင့္ ယွဥ္ျပိဳင္အျပီးတြင္ ခ်စ္ခ်စ္ခင္ခင္ ပူးေပါင္းကာ အမိႏိုင္ငံအတြက္ ကိုယ္က်ိဳးစြန္႔ျပီး လုပ္ကိုင္ၾကရမည္ျဖစ္သည္။ ကမၻာ့အေၾကာင္းကိုသိျပီး ရင္္ေပါင္တန္းကာ အလုပ္လုပ္ႏိုင္ရမည္။ အတူတကြတည္ရွိေနထိုင္ၾကျခင္းေၾကာင့္ မတူညီမွဳမ်ား၊ ကြဲျပားျခားနားမွဳမ်ားကို ဂုဏ္ယူစြာနားလည္လက္ခံျပီး ညီညြတ္စြာစုေပါင္းၿပီး ႏိုင္ငံ့မ်က္ႏွာတစ္ခုတည္းကိုသာၾကည့္ကာ လုပ္ကိုင္ၾကရမည္။ သို႔မွသာ အမွန္တရားကို ေက်ာ္လြန္ကာ ခ်စ္၍ဘက္လိုက္မိျခင္း၊ မုန္း၍အျငိဳး အေတးျဖင့္ျပဳလုပ္ျခင္း၊ ေၾကာက္သျဖင့္ စိတ္မပါဘဲလုပ္ရျခင္း၊ မသိ၍ျပဳမူမိျခင္း စေသာအဂတိတရားမ်ားကို ေက်ာ္လြန္ႏိုင္ၾကမည္ ျဖစ္သည္။
အာဏာသိမ္းျခင္းခံရေသာ ဖယ္ဒရယ္သည္ ၁၉၄၇.ခုႏွစ္မွ စတင္ကာ စာရြက္ေပၚတြင္ အိပ္စက္ေနခဲ့ရရွာၿပီး ႏွစ္ေပါင္းအေတာ္ၾကာအိပ္ေရးဝၿပီမို႔ လွဳပ္ႏွိဳးၿပီး အသက္သြင္းရန္အခ်ိန္တန္ျပီ ျဖစ္ပါသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ဖယ္ဒရယ္သည္ ႏိုင္ငံသားတိုင္း ဆာေလာင္ေနေသာ ေရပင္ျဖစ္သည္။
ပညာရည္မျပည့္ဝေသာ ႏွလံုးသားမ်ားေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္မွ ဦးဆာင္သူမ်ားသည္ တိုင္းျပည္အက်ိဳးထက္ မိမိအက်ိဳးစီးပြားကိုသာ ဦးစားေပးၿပီး ကမၻာ့ျပတင္းကို မ်က္ကြယ္ျပဳခဲ့ၾသျဖင့္ ႏိုင္ငံသားမ်ားသည္ သတိ ဝီရိယ လက္လြတ္ကာ ဆင္းရဲတြင္းထဲတြင္နစ္ခဲ့ၾကသည္ ဆင္းရဲမွဳသက္ဆိုးရွည္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ ျမန္မာလူမ်ိဳးတို႔၏ မ်ိဳးရိုးႀကီးက်ယ္ျမင့္ျမတ္ျခင္း၊ ၾသဇာလႊမ္းမိုးႏိုင္ျခင္းသည္လည္း ကာလအတန္ၾကာ တိမ္ေကာခဲ့ရၿပီးျဖစ္သည္။
ေက်ာက္တံုးၾကားမွျမက္ကဲ့သို႔ အာဏာရွင္တို႔၏ ကိုယ္က်ိဳးသာၾကည့္တတ္ေသာ မတရားမွဳမ်ားသည္ ယေန႔ထိတိုင္ ခိုင္ျမေနဆဲျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္ခ်က္ျဖစ္ေသာစနစ္ ဖယ္ဒရယ္ဟူေသာ ေျဖာင့္မွန္ေသာလမ္းေၾကာင္း သဘာဝအမွန္တရားကိုေသြဖီကာ ဇြတ္အတင္း မိမိတို႔ သေဘာက်ေသာ စနစ္မ်ားကို ဆြဲယူသံုးစြဲေနပါက။ အျမစ္အနည္းငယ္ကို လ်စ္လ်ဴရွဳထားမိသကဲ့သို႔ ပင္စည္ၾကီးကို ျဖတ္ေတာက္ပစ္ေသာ္လည္း အာဏာရွင္ အဆိပ္ပင္ၾကီးဟာ ျပန္လည္ရွင္သန္လာႏိုင္ ေသာေၾကာင့္၊ ဖယ္ဒရယ္ကို အထင္မွားေသာ၊ အျမင္မွားေသာ၊ အေရးမွားေသာ၊ မေကာင္းေသာ အက်င့္ဆိုးမ်ားကို တစ္စက္မွမက်န္ေအာင္ ႏိုင္ငံႀကီးသားပီသစြာ မိမိအတြင္းစိတ္မွ ကုန္စင္ေအာင္ ဖယ္ထုတ္ပစ္ၾကသင့္သည္။
ရထားေသာ အေျပာင္းအလဲ တစ္ခုကို ႏိုင္နင္းစြာ ၾကိဳးမကိုင္တတ္လွ်င္ ႏိုင္ငံ၏ အနာဂတ္သည္ အာဏာသိမ္းျခင္းဟူေသာ အသူရာေခ်ာက္ကမ္းပါးထဲကို ျပန္က်သြားႏိုင္ ေသာေၾကာင့္ ႏိုင္ငံ၏အေျပာင္းအလဲအတြက္ ဦးေဆာင္ၾကိဳးကိုင္သူမ်ားသည္ အေရးပါလြန္းလွသည္။ ယေန႔သည္ စုေပါင္းညီညာစြာျဖင့္ အခ်ိန္ၾကာၾကာ၊ မရပ္မနား၊ ရိုရိုေသေသ၊ ရႊင္ရႊင္လန္းလန္းျဖင့္ ႏိုးထကာ အာရံုႏွင့္စိတ္ကပ္ၿပီး ႏိုင္ရာတာဝန္ ယူၾကကာ ႀကိဳးစားရမည့့္အခ်ိန္အခါက်ေရာက္ျပီျဖစ္သည္။
မိမိတို႔သည္ အတိတ္မွအရိပ္ဆိုးမ်ားကို ခြင့္လႊတ္ၾကပါစို႔ စိတ္သေဘာထားေသးသိမ္ သူတို႔သည္ ခြင့္မလႊတ္ႏိုင္ၾကေပ၊ စိတ္သေဘာကို ႀကီးႀကီးထားၾကပါစို႔။ ခြင့္လႊတ္ျခင္းျဖင့္ အနာဂတ္ကိုေျပာင္းလဲႏိုင္ဖို႔ အားသစ္၊ အင္သစ္၊ အေသြးသစ္ေလာင္းၾကပါစို႔။ ဒီေျမ ဒီေရ ဒီေလ ကိုအတူရွဴရွိဳက္ေနၾကေသာလူသားအခ်င္းခ်င္း ခ်စ္ျခင္းေမတာၱကို ေမြးဖြားၾကပါစို႔။ ပန္းေပးသူရဲ့ လက္မွာ ေမႊးရနံ႔စြဲက်န္ရစ္ခဲ့သလို ႏွစ္ေပါင္း(၆ဝ)တိုင္ေအာင္ ျပည္တြင္းစစ္မီးမျငိမ္းႏိုင္ေသးေသာ အမိျမန္မာျပည္သမိုင္းကိုေျပာင္းျပန္လွန္ကာ ေပးဆပ္အနစ္နာခံျခင္းျဖင့္ ျငိမ္းခ်မ္းျခင္းကို ေပးေသာ လက္ပိုင္ရွင္မ်ားျဖစ္ေအာင္ႀကိဳးစားၾကပါစို႔။
ရန္ကို ရန္ျဖင့္ တုန္႔ျပန္ျခင္း၊ မုန္းတီးျခင္း၊ လက္စားေခ်ျခင္းတို႔သည္ ရန္ပြဲစက္ဝိုင္း လည္ေအာင္သာလုပ္လွ်က္ ၄င္းစက္ဝိုင္းကို ရပ္တန့္ေအာင္မလုပ္ႏိုင္ေခ်။ အျပန္အလွန္ နားလည္ေပးႏိုင္ျခင္း၊ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး ခ်စ္ျခင္းေမတၱာတည္ေဆာက္ျခင္းကသာ ထိုလည္ေနေသာစက္ကို ျဖတ္ေတာက္ႏိုင္စြမ္းရွိသည္။ ယေန႔ခါးသီးေနၾကေသာ ကမၻာၾကီးတြင္ ျငိမ္းျငိမ္းခ်မ္းခ်မ္းႏွင့္ ထိုျငိမ္းခ်မ္းသာယာျခင္းတို႔ရဲ့ ခ်ိဳျမိန္ေသာအရသာ ဘယ္ေလာက္မ်ား လိုအပ္ေနသလဲဆိုတာ လူသားတိုင္းအသိျဖစ္ပါသည္။ သေဘာထား ကြဲလြဲမွဳမ်ားကို နားလည္ျပီး၊ တူရာျဖင့္စု၍ စလုပ္ၾကပါစို႔။ မိမိတို႔၏မေကာင္းေသာ အေလ့အထ အေတြး၊ အၾကံ၊ အယူအဆမ်ားကို တစ္ခါတစ္ရံမွ အျမဲတေစမျဖစ္ေစရေအာင္ ေျပာင္းျပန္ ေတြးၾကည့္ၾကပါစို႔။ ကၽြႏ္ုပ္တို႔အားလံုးတြင္ ကိုယ္ပိုင္အေတြးအေခၚ အယူအဆမ်ားရွိပါသည္။ ႏွလံုးသားခ်င္း ရင္းႏွီးေတြ႔ဆံုမွဳမွာ အတားအဆီးျဖစ္ေနစရာ အေၾကာင္းမရွိေပ။
အျပဳစိတ္သေဘာထား ေျပာင္းလဲရန္မွာ အခက္အခဲဆံုးအလုပ္ဟုေျပာၾကေသာ္လည္း ထိုခက္ခဲေသာအလုပ္ကိုပင္ ကၽြႏ္ုပ္တို႔ မရ ရေအာင္ ေျပာင္းလဲယူရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ ထိုသို႔ စိတ္ဓါတ္ေတာ္လွန္ေရး မဆင္ႏႊဲႏိုင္ပါက ျမန္မာႏိုင္ငံသူ၊ ႏိုင္ငံသားအေပါင္းတို႔သည္ ကမၻာ့ေျပးပြဲႀကီး၌ ေနာက္က်ေနေတာ့မွာေသခ်ာပါသည္။ အရြယ္သံုးပါးအားလံုးအတြက္ မနက္ျဖန္ရွိသည္။ မနက္ျဖန္တြင္ကၽြႏ္ုပ္တို႔ဘဝကို အလွနဲ႔ဂုဏ္သိကၡာေပးႏိုင္ဖို႔ အေတြးေဟာင္းကို အမွိဳက္ေတာင္းထဲ အလွ်င္အျမန္ေျပးထည့္ၿပီး အေတြးသစ္မ်ားျဖင့္ ညီညီညာညာစုေပါင္း ၾကိဳးစားၾကလွ်င္ျဖင့္ တတိယကမၻာက ေျပးထြက္ႏိုင္မွာပါဟု အၾကြင္းမဲ့ ယံုၾကည္ေနမိပါေၾကာင္း။
‪#‎NAYZAW_TUN‬
OCT_12.2015.AD

‪#‎BUDDHIS_M‬
‪#‎CHRISTAINNIT_Y‬
‪#‎ISL_A_M‬
‪#‎HI_N_DUISM‬
‪#‎SIKSIH_M‬
‪#‎A_NIMISM‬
‪#‎OTHER R_ELIGIONS‬

ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးဟာ နိုင်ငံသားတိုင်းနဲ့ သက်ဆိုင်ပါတယ်

 မြန်မာ ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးဟာ နိုင်ငံသားတိုင်းနဲ့ သက်ဆိုင်ပါတယ်

---

တိုက်ပွဲတွေဖြစ်ရာ ဒေသမှာ နေထိုင်တဲ့ ပြည်သူတွေနဲ့သာ ငြိမ်းချမ်းရေးက သက်ဆိုင်တယ်လို့ တချို့ ထင်မှတ်မှားနေကြပါတယ်။ ကိုယ်နေထိုင်တဲ့ မြို့ရွာတွေမှာ တိုက်ပွဲမဖြစ်လို့ ကိုယ်နဲ့မဆိုင်ဘူးလို့ မတွက်ကြပါနဲ့။ တကယ်တော့ ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးဟာ မြန်မာနိုင်ငံသားတိုင်းနဲ့ သက်ဆိုင်ပါတယ်။ ငြိမ်းချမ်းရေးရအောင် စိတ်ဝင်စားစွာ အားပေးထောက်ခံကြရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ လက်ရှိမြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးဟာ တစ်နိုင်ငံလုံး အပစ်အခတ်ရပ်စဲ ရေး သဘောတူစာချုပ် (NCA) အပြီးသတ်လက်မှတ်ထိုးဖို့ပဲ ကျန်ပါတော့တယ်။ အစိုးရနဲ့ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့တာ ၁၇ လ ကြာပြီဖြစ်တာကြောင့် အဆုံးသတ် သင့်ပြီလို့လည်း မြင်ပါတယ်။

ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးဟာ မြန်မာနိုင်ငံသားတိုင်းနဲ့ ဘာ့ကြောင့်သက်ဆိုင်ပါသလဲ။ မြန်မာပြည် ခေတ်နောက်ကျ ကျန်ခဲ့ရတဲ့ အကြောင်းအရင်းများစွာထဲမှာ ပြည်တွင်းလက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခဟာ ကြီးမားတဲ့ အကြောင်းတစ်ရပ် ဖြစ်ပါတယ်။ တိုင်းပြည်ရဲ့ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတွေဟာ နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးက ပြည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက် ချင်းစီရဲ့ ဘဝတွေကို ရိုက်ခတ်နေတာကြောင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖြစ်စဉ်ဟာ မြန်မာနိုင်ငံသားတိုင်းနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ ကိစ္စလို့ ရှုမြင်မိပါတယ်။

ကချင်ပြည်နယ်မှာ အစိုးရတပ်နဲ့ KIA တို့ တိုက်ပွဲတွေဖြစ်နေတာ ကချင်လူမျိုးတွေနဲ့ပဲဆိုင်တယ်။ ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းမှာ အစိုးရတပ်နဲ့ TNLA တု့ိ တိုက်ပွဲတွေဖြစ်တာ တအာင်းတွေနဲ့ပဲဆိုင်တယ်။ ကိုးကန့်ဒေသမှာ အစိုးရတပ်နဲ့ MNDAA တို့ တိုက်ပွဲဖြစ်တာ ကိုးကန့်လူမျိုးတွေနဲ့ပဲ ဆိုင်တယ် ဆိုပြီး မတွေးလိုက်ကြပါနဲ့။ ကချင်၊ ကယား၊ ကရင်၊ ချင်း၊ မွန်၊ ဗမာ၊ ရခိုင်၊ ရှမ်း၊ ပလောင်၊ လီဆူး၊ ရဝမ်၊ အခါ၊ ပအိုဝ့် တိုင်းရင်းသားတွေဟာ မြန်မာနိုင်ငံထဲမှာ မှီတင်းနေထိုင်ကြတဲ့ တစ်မြေတည်းက မိသားစုတွေဖြစ်ပါတယ်။ တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် ညီနောင်သားရင်းလို သဘောထားကြမယ်ဆိုရင် ဘယ်သူမဆို ဒီတိုက်ပွဲတွေကို အဆုံးသတ်စေချင် ကြမှာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ငြိမ်းချမ်းရေးရတာကို လိုလားကြပါတယ်။

ဒါ့ကြောင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာ ကုန်ပစ္စည်းတစ်ခုလို ဈေးဆစ်လို့ရတဲ့အရာမဟုတ်ပါဘူး။ ကိုယ်ဖြစ်ချင်တာ၊ ကိုယ်လုပ်ချင်တာတွေချည်းပဲလည်း တောင်းဆိုလို့မရပါဘူး။ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် ညှိနှိုင်းပြီး တိုင်းပြည်အတွက် အမျှတဆုံး အဖြေကိုသာ ဖော်ဆောင်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ အရေးကြီးဆုံးတစ်ချက်က အတ္တကိုယ်ကျိုးစီးပွားကင်းဖို့နဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးကို တကယ်လိုချင်တဲ့ စိတ်ရှိဖို့ပါပဲ။ ကိုယ့်ပြည်နယ်၊ ကိုယ့်ဒေသ၊ ကိုယ့်တိုင်းရင်းသားတွေကို အေးချမ်းတည်ငြိမ်တဲ့ ဘဝမျိုးရစေချင်ရင်တော့ အပစ်ရပ်လက်မှတ်ရေးထိုးတာကို ဘယ်သူ့ပယောဂမှ မပါဘဲ လက်ခံရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ဒီမိုကရေစီအသွင်ကူးပြောင်းဖို့အတွက် ခေါင်းနဲ့ပန်းလိုဒွန်တွဲနေတဲ့ ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေး ဖြစ်စဉ်ဟာ ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီ အောင်မြင်စွာပြီးမြောက်မယ်လို့ ပြည်သူအားလုံးက မျှော်လင့်ယုံကြည် နေကြပါတယ်။ NCA စာချုပ်ထဲမှာ အမျိုးသားပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးနဲ့ ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲတဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးရဖို့ အဓိကကတိကဝတ်ကြီးနှစ်ခုကို ထည့်သွင်းထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတွေကို နိုင်ငံရေးအရ အဖြေရှာဖို့နဲ့ ဒီမိုကရေစီနဲ့ ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို အခြေခံတဲ့ ပြည်ထောင်စုကြီး တည်ဆောက်ဖို့ဆိုတဲ့ နှစ်ချက်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အခွင့်အခါကောင်းမှာ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေအနေနဲ့ လက်လွတ်မခံသင့် ဘူးလို့ပဲ ဆိုချင်ပါတယ်။

စက်တင်ဘာ ၉ ရက်နေ့မှာ နိုင်ငံတော် သမ္မတ၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တို့နဲ့ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်တွေ ဘက်က ကြီး ၅ ကြီး၊ SD ခေါင်းဆောင် ၃ ဦး ပေါင်း ၈ ဦးတို့ NCA ကိစ္စဆွေးနွေးကြမယ်လို့ သိရပါတယ်။ ကောင်းမွန်တဲ့ ရလဒ်ထွက် ပေါ်လာပါစေလို့ မျှော်လင့်မိပါတယ်။ ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေး အဆုံးသတ်နိုင်မှ တိုင်းပြည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှာလေ။ NCA လက်မှတ်ထိုးနိုင်ရင် လက်ငင်းရမယ့် အကျိုးကျေးဇူး ကတော့ လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားတဲ့ ဒေသတွေက ပြည်သူတွေဟာ ငြိမ်းချမ်းခြင်းရဲ့ အသီးအပွင့်ကို လက်တွေ့ခံစားနိုင်ခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ပြည်တွင်း ငြိမ်းချမ်းရေးဟာ မြန်မာနိုင်ငံသားတိုင်းနဲ့ သက်ဆိုင်နေတဲ့ ကိစ္စဖြစ်တာကြောင့် NCA လက်မှတ်ထိုးနိုင်ပြီး နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲတွေဆီ တက်လှမ်းနိုင်ပါစေလို့ ဆန္ဒပြုလိုက် ပါတယ်။

နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ-အပိုင်း(၂၃)

Political Science Part (23)

ဆန္ဒနယ်

အထက်တွင်မျက်မောက်ခေတ် နိုင်ငံများကျယ်ဝန်းမှုနှင့် လူဦးရေများပြားမှုတို့ကြောင့် တိုက်ရိုက် ဒီမိုကရေစီစနစ်ကို အသုံးပြု၍ ဖြစ်နိုင်ကြောင်းဖော်ပြခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သွယ်ဝိုက်ဒီမိုကရေစီကို အသုံးပြုရကြောင်းကိုလည်း ဖေါ်ပြခဲ့ပြီးပေပြီ။

ဥပဒေပြု လွှတ်တော်သည် နိုင်ငံသား အားလုံးတို့ိကို တချိန်တည်း ရွေးကောက် တင်မြှောက်ရန်မှာလည်း ဖြစ်နိုင်သောကိစ္စတရပ် တစ်ခုမဟုတ်ပေ။ ယင်းသို့ဖြစ်စေရန် နိုင်ငံသားအားလုံးတို့၏ ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့်သာ ဖွဲ့စည်းရပေမည်။ နိုင်ငံသားအားလုံးတို့၏ ကိုယ်စားလှယ်များဖြစ်စေရန် နိုင်ငံသားအားလုံး ရွှေးကောက်တင် မြှောက်မှသာလျှင် ဖြစ်နိုင်ပေမည်။

နိုင်ငံသားအားလုံးက လိုသမျှကိုယ်စားလှယ်အားလုံးတို့ကို တချိန်တည်းတနေရာတည်း ရွေးကောက်တင်မြှောက်ရန်မှာလည်း ဖြစ်နိုင်သော ကိစ္စတခုမဟုတ်ပေ။ ထို့ကြောင့် မဲဆန္ဒနယ်မှ မဲဆန္ဒရှင်တို့ကို အစုငယ်များခွဲထားရပေမည်။ မဲဆန္ဒနယ်ကို အုပ်ချုပ်ရေးနယ်နမိတ်အတိုင်း သတ်မှတ်လေ့ရှိသောကြောင့် မဲဆန္ဒနယ်တနယ်နှင့် တနယ်အတွင်းရှိသော လူဦးရေမညီမျှသည့်ပြဿနာနှင့် ရင်ဆိုင်ရလေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ယခုခေတ်တွင် နေဒေသနှင့် ရင်ဆိုင်ရလေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ယခုခေတ်တွင် နေရာဒေသတွင် နေရာဒေနှင့် လူဦးရေအလိုက်ခွဲခြားထားသော နည်းနှစ်စလုံးကို အသုံးပြုလျှက်ရှိ၏။

မဲဆန္ဒနယ်တနယ်မှ ကိုယ်စားလှယ် ရွေးကောက်ပွဲ စေလွှတ်ရာတွင်လည်း တိုင်းပြည် တပြည်နှင့်တပြည် မတူညီကြပေ။ တချို့နိုင်ငံများတွင်မူ မဲဆန္ဒနယ်မှ ကိုယ်စားလှယ် တစ်ယောက်သာ ရွှေးချယ်၍ တချို့နိုင်ငံများတွင်မူ မဲဆန္ဒနယ်မှ ကိုယ်စားလှယ် တယောက်ကျ ရွေးကောက်တင်မြောက်သည်ကို တွေ့ရသည်။ မဲဆန္ဒနယ် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ယောက်ကျ ရွေးကောက်တင်မြှောက်သောစံနစ် (Single Member Constitunecy) နှင့် မဲဆန္ဒ ကိုယ်စားလှယ် တစ်ယောက်ထက်ပို၍ ရွေးကောက်တင်မြောကသောစံနစ် (Multi-Member Constitueency) ဟူ၍ နှစ်မျိုုးနှစ်စားရှိကြောင်းမှတ်သားရပေမည်။ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအများစုတွင် မဲဆန္ဒတနယ် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ယောက်စံနစ်ကို အသုံးးပြုကြသည်။

ယင်းသို့ ဆန္ဒတနယ် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ေယောက်စံနစ် အသုံးများခြင်းမှာ-

(၁) မဲဆန္ဒရှင်တို့ မဲပေးရာတွင် လွယ်ကူခြင်း။

(၂) အရှုံးအနိုင်မဲရေတွက်ရာတွင် လွယ်ကုူခြင်း။

(၃) မဲဆန္ဒတနယ်တွင် အမတ်တယေက်သာ ရှိသဖြင့် ၎င်းအမတ်တွင် မဲဆန္ဒနယ်နှင့် ပတ်သက်ေသော တာဝန်အားလုံးရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့်် မဲဆန္ဒရှင်တို့သည် ကိုယ်စားလှယ် တယောက်စံနစ်ကို အသုံးများသည်ဟု ယူဆရပေမည်။

(၄) မဲဆန္ဒတနယ်တွင် အမတ်တဦးသာ ရှိသောကြောင့်် မဲဆန္ဒရှင်တို့၏ အရေးဆိုချက်များကို ခေါင်းရှောင်ရန်သော်လည်ေကောင်း ၊ ပခုံးပြောင်းရန်ေသော်လည်ကောင်း မဖြစ်နိုင်ပေ။ မဲဆန္ဒရှင်တို့၏ အလိုဆန္ဒနှင့် လိုက်လျောကိုက်ညီစွာ ထမ်းဆောင်ရန်သာ အကြောင်းရှိခြင်းတို့ကြောင့် မဲဆန္ဒကိုယ်စားလှယ် တယောက်စံနစ်ကို အသုံးများးသည်ဟု ယူဆရပေသည်။

မဲဆန္ဒတနယ် ကိုယ်စားလှယ် တယောက်စံနစ်၏ မကောင်းကျိုးများ

(၁)မဲဆန္ဒနယ်များကို လူဦးရေအညီအမျှဖြင့် ခွဲခြားထားသော်လည်း လူအများသည် စီးပွားရေးအခြေအနေကြောင့် လည်ကောင်း တခြားအကြောင်းများကြောင့်လည်ကောင်း မဲဆန္ဒတနယ်မှ တနယ်သို့ ပြောင်းရွှေ့နေခြင်းကြောင့် မဲဆန္ဒနယ် တနယ်နှင့်တနယ် မဲဆန္ဒရှင်များ အရေအတွက်တူညီကြလိမ့်မည်မဟုတ်ပေ။

ဥပမာ အားဖြင့် ၁၈-ရာစုနှစ်နောက်ပိုင်းကာလတွင် အင်္ဂလန်၌ စက်မှုလက်မှုထွန်းကားလားသောအခါ စက်ရုံအလုပ်ရုံရှိသောမြို့များသို့ လူများပြောင်းရွှေ့နေကြသဖြင့် ရှေယခင်က လူဦးရေများသောမြို့များတွင် လူဦးရေအလွန်နည်းပါးသွားသည်။ သို့ရာတွင် ၎င်းလူဦးရေနည်းပါးသောမြို့ရွာများမှ မဲဆန္ဒ္ဒတနယ် အမတ်နှစ်ဦိးကျစီ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခွင့််ရကြပြီး လူဦးရေထူထပ်သော မြို့သစ်များမှာမူ အမတ်တစ်ဦးတစ်လေမျှပင် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခွင့်မရရှိခဲ့ကြပေ။ မဲဆန္ဒရှင်များပြောင်းရွှေ့ နေထိုင်မှုကြောင့် မဲဆန္ဒတနယ်တွင် လူ ၂၀၀၀၀ လောက်ဖြင့် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးရရှိနိုင်ပြီး တခြားတနယ်တွင်မူ လူ ၄၀၀၀၀ လောက်မှ ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးသာ ရရှိနိုင်ပေမည်။ ယင်းသို့ဖြစ်လာလျှင် မမျှတသောကြောင့်် မကောင်းပေ။

(၂)မဲဆန္ဒတနယ် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ယောက်စံနစ်သည် သာမန်မဲဆန္ဒအများစုဖြင့် နိုင်သူတယောက်ကိုသာ ရွေးသောစံနစ်ဖြစ်သောကြောင့် လူနည်းစုတို့နစ်နာကြရသည်။ ဥပမာ မဲဆန္ဒရှင် လူ၃၀၀၀၀ ရှိသော မဲဆန္ဒနယ်တနယ်တွင် လူသုံးယောက်တို့က ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများအဖြစ် အရွေးခံကြရာ ပထမလူ မဲပေါင်း ၁၁၀၀၀ ရရှိ၍ ဒုတိယလူ မဲပေါင်း ၁၀၀၀၀ ရရှိကာ တတိယလူ မဲပေါင်း ၉၀၀၀ သာရရှိလျှင် ပထမလူသည် အမတ်အဖြစ် အရွေးခံရပေမည်။

အထက်ပါအချက်ကို ဆန်းစစ်ကြည့််လျှင် လွှတ်တော်တွင်း၌ မဲဆန္ဒရှင် ၁၁၀၀၀ တို့၏ ကိုယ်စားလှယ်သာရှိပြီး ရှုံးသော အမတ်လောင်းနှစ်ဦးကို မဲပေးကြသော မဲဆန္ဒရှင်ပေါင်း ၁၉၀၀၀ တို့၏ ကိုယ်စားလှယ်မရှိကြောင်း တွေ့ရှိရပေမည်။ ယင်းသို့ လူနည်းစု ၁၁၀၀၀ တို့၏ ကိုယ်စားလှယ်သာရှိပြီး လူများမှ ၁၉၀၀၀ တို့၏ ကိုယ်စားလှယ်မရှိခြင်းကြောင့် ၎င်းမဲဆန္ဒနယ်မှ အမတ်သည် လူများစု၏ ကိုယ်စားလှယ် မည်သို့ဖြစ်နိုင်အံ့နည်း။

နိုင်ငံတိုင်း၌ တိုင်းရင်းသားအမည်ခံလူမျိုးခြားများ ရှိကြစမြဲပင်ဖြစ်သည်။ ၎င်းလူမျိုးခြားများသာ မဲဆန္ဒတနယ်ထဲ၌ ရှိနေကြသည်မဟုတ်ပေ။ မဲဆန္ဒတနယ်အများအပြားတွင် အနည်းငယ်စီ ပြန့်ကြဲလျက်နေထိုင်ကြသည်။ ယင်းသို့မဲဆန္ဒတနယ်စီတွင် အနည်းငယ်စီပြန့်ကြဲနေသော်လည်း ၎င်းတို့အားလုံးကိုစုစည်းလိုက်ပါက ကိုယ်စားလှယ်များ စေလွှတ်နိုင်အောင် များပြားကြသည်။ သို့ရာတွင် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်စားလှယ်များလွှတ်တော်တွင်း၌ လုံးဝမရှိပေ။ ထို့ကြောင့် မဲဆန္ဒတနယ် ကိုယ်စားလှယ်တယောက်စံနစ်မှာ လူနည်းစုကို နစ်နာစေသော စံနစ်တခုဖြစ်သည်။

(၃) ကမ္ဘာ့ရာဇဝင် အတွေ့အကြုံများအရ မဲဆန္ဒတနယ် ကိုယ်စားလှယ်တယောက်စံနစ်ဖြင့် ပါင်္တီအချင်းချင်း ယှဉ်ပြိုင် အရွေးခံကြရာ၌ မမျှတကြောင်းတွေ့ရှိရသည်။ တန်ခိုးပါဝါအင်အားကြီးသော ပါတီသည် အမတ်တဦးအတွက် မဲအနည်းငယ်ဖြင့် အမတ်နေရာအများဆုံး အနိုင်ရရှိနိုင်ပြီး အားနည်သောပါတီမှာမူ ကိုယ်စားလှယ်အမတ်တဦးအတွက် မဲများစွာဖြင့် ကိုယ်စားလှယ်အနည်းငယ်သာ အရွေးခံရတက်သည်။ ယင်းသို့ မမျှတဖြစ်ရခြင်းမှာ မဲဆန္ဒတနယ် ကိုယ်စားလှယ်တယောက်စံနစ်သည် လူနည်းစုကို လျစ်လျူရှုထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Capacity - ကေပစီတီ

ကေပစီတီ-ကို တစ်စုံတစ်ယောက်ရဲ့ တစ်စုံတစ်ရာပြုလုပ်နိုင်ဖို့ လိုအပ်တဲ့ အရည်အသွေးလို့ အဘိဓာန်မှာ ဖွင့်ဆိုပါတယ်။ တကယ်တော့ လူတစ်ယောက်ရဲ့ ဘဝရပ်တည်မှု၊ လုပ်ငန်းအောင်မြင်အောင် ဆောင်ရွက်နိုင်မှုတို့နဲ့ စပ်လျဉ်းပြီး Capacity ရှိတယ်၊ မရှိဘူးပြောတဲ့ အခါမှာတော့ အဓိပ္ပာယ်က အများကြီး ကျယ်ဝန်းပါတယ်။ သက်ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းနယ်ပယ်အတွက် အသိပညာ၊ အတတ်ပညာ ကျွမ်းကျင်ပြည့်စုံမှု၊ တခြားသော လူမှုရေးဆိုင်ရာ ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးများ ပြည့်ဝပြည့်စုံမှု၊ ကိုယ်ကျင့်တရား ကောင်းမွန်မှု၊ မိမိတာဝန်ကို ရိုသေလေးစားမှု စတာတွေ ပြည့်စုံမှ Capacity ရှိတယ်လို့ ပြောလို့ရမယ် ဖြစ်ပါတယ်။

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး လုပ်ငန်းစဉ်မှာ အခက်အခဲ အကျပ်အတည်းတွေ တစ်ခုပြီးတစ်ခု ဆင့်ကဲဆင့်ကဲ ကြုံတွေ့နေကြရခြင်းဟာ တခြားအကြောင်းရင်းခံများနဲ့အတူ Capacity ပြဿနာကလည်း အဓိကကျတဲ့ကိစ္စ ဖြစ်တယ်ဆိုတာ အလေးဂရုပြုကြဖို့ အလွန်လိုအပ်ပါတယ်။

တိုင်းပြည် တည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းကြီးဟာ တဖြည်းဖြည်း အီလည်လည် ဖြစ်လာသလို ခံစားလာကြရပါတယ်။ အပြောင်းအလဲဟာ နှေးကွေးနေပြီ၊ ရပ်တန့်နေပြီ စသဖြင့် ဝေဖန်ပြောဆိုသံတွေကလည်း ညံလာပါတယ်။

အစိုးရအဖွဲ့မှာ အားနည်းချက်တွေ အများကြီးရှိတယ်၊ လွှတ်တော်တွေ စွမ်းရည် မပြည့်ဝဘူး၊ ဝန်ထမ်းတွေကလည်း ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းတွေလို မကျင့်ကြံကြဘူး၊ နိုင်ငံရေးပါတီတွေကလည်း အရည်အသွေးပြည့်မီရေး တော်တော်ကြီးလုပ်ဖို့ လိုသေးတယ်၊ လူထုကလည်း နိုင်ငံရေး အသိအမြင်တွေ အခုထက် ပြည့်ဝဖို့၊ စည်းကမ်းကောင်းဖို့ အများကြီး လိုသေးတယ်၊ တရားရေးမဏ္ဍိုင်က ယိမ်းယိုင်နေတယ်၊ မီဒီယာလောကကလည်း အဆင့်မမီဘူး စသဖြင့် ကဏ္ဍစုံဟာ ဝေဖန်မှု ခံနေရပါတယ်။ သေသေချာချာ စဉ်းစားကြည့်ရင် မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ နိုင်ငံသားတွေဟာ နှစ်ပေါင်းများစွာ အာဏာရှင် ခေတ်ဆိုးကြီးတွေကို ဖြတ်သန်းကြုံတွေ့ခဲ့ရလို့ လူ့အဖွဲ့အစည်းရော လူတစ်ယောက်ချင်းပါ လူစဉ်မီနိုင်ရေး အရေးပါလှတဲ့ Capacity ဟာ လုံးပါးပါးခဲ့ရပြီး အခုအခါမှာ အနိမ့်ဆုံး အနေအထားကို ရောက်နေခဲ့ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

နယ်ပယ်အသီးသီး၊ ကဏ္ဍအသီးသီးမှာ စွမ်းဆောင်ရည်တွေ ကျဆင်းနေရတာ၊ တိုးတက်မှု မရှိနိုင်တာဟာ Capacity ပြဿနာ ဖြစ်ပါတယ်။ ပညာ၊ အသိတရားနဲ့ ကျင့်ဝတ်တွေ မြင့်မားပြည့်စုံလာဖို့ အားလုံးက ဝိုင်းဝန်းအားထုတ်ခြင်း မရှိရင်တော့ နိုင်ငံတော်သစ် တည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းဟာ ဘယ်အစိုးရပဲ တက်တက်၊ အခြေခံဥပဒေကို ပြင်ရုံမက အသစ်ပဲပြန်ရေးရေး၊ ဘယ်နိုင်ငံတကာ အကူအညီတွေ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေပဲ အလုံးအရင်းနဲ့လာလာ ဘယ်လိုမှ အနာဂတ်က လှပလာဖို့ မရှိပါဘူး။ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက်၊ တစ်ဖွဲ့နဲ့တစ်ဖွဲ့ အပြစ်တင်နေ လက်ညှိုးထိုးနေ လွှဲချနေလို့လည်း Capacity မြင့်မလာရင် တိုင်းပြည်ရဲ့ ပြဿနာတွေက ပြေလည်ဖို့ မရှိပါဘူး။

တစ်ဖက်နဲ့တစ်ဖက်၊ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး ဝေဖန်ထောက်ပြဖို့ ကြိုးစားကြရင်းနဲ့ နောက်တစ်ခါ တိုင်းပြည်ကို တိုးတက်ကောင်းမွန်ဖို့ ထူထောင်ရတာ မထိရောက်သလို ခံစားရတော့ ဟိုလူ့အပြစ်လိုလို ဒီလူ့အပြစ်လိုလိုနဲ့ အားမလိုအားမရ ဖြစ်လာကြရာက အချင်းချင်း ခပ်ကြမ်းကြမ်း ပြောဆို တိုက်ခိုက်မိလာကြတာ သတိထားမိပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံမှာ ဗြဟ္မစိုရ်တရား ထွန်းကားတယ်လို့ ပြောနေကြရင်းနဲ့ပဲ လောကပါလတရားတွေ အားနည်းနေတယ်ဆိုတာ မညှာတာစတမ်း စဉ်းစားရင် အထင်းသား မြင်နိုင်ပါတယ်။

တစ်ဦးပေါ်တစ်ဦး ရန်လိုစိတ်တွေ၊ အမုန်းတရားတွေထားတာ လျှော့ကြဖို့ ချစ်ခင်စည်းလုံးကြဖို့ လိုအပ်နေပါသေးတယ်။ တစ်ဖက်က စဉ်းစားပြန်တော့လည်း အားလုံးစိတ်ထဲမှာ တစ်ဖက်နဲ့တစ်ဖက် ဒီလောက်ကြီး အငြိုးအတေး ရှိကြလို့ ဆိုတာထက် နှေးကွေးနေတဲ့ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး လုပ်ငန်းကြီး အောင်မြင်စေလိုတဲ့ စိတ်ဆန္ဒတွေ များနေကြတာသာ ဖြစ်ပြီး တကယ်တမ်းက စည်းလုံးညီညွတ်လိုတဲ့ လက်တွဲဆောင်ရွက်လိုတဲ့ အခြေခံရှိပြီးသား ဖြစ်ပါတယ်။ တိုင်းပြည်မှာ အဓိက လိုအပ်နေတဲ့ Trust ကို မတည်ဆောက်နိုင်ကြခြင်းကလည်း Capacity လိုအပ်နေတာကြောင့် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီမိုကရေစီ ခိုင်မာဖို့ မဖြစ်မနေ အရေးကြီးလှတဲ့ Institution တွေ ခိုင်မာတောင့်တင်းအောင် တည်ဆောက်နိုင်ဖို့ ဆိုရင်လည်း Capacity ကို ထိထိရောက်ရောက် မြှင့်တင်နိုင်မှသာ ဖြစ်နိုင်မယ် ဖြစ်ပါတယ်။ Capacity တောင့်တင်းတဲ့ Institution တွေသာ အဆင့်မီနိုင် ခိုင်မာနိုင်ပါတယ်။ လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံမှာ အတောင့်တင်း အခိုင်မာဆုံး Institution ဆိုလို့ တပ်မတော်ပဲ ရှိတယ်လို့လည်း ပြောဆိုနေကြတာတွေ ရှိပါတယ်။ သေသေချာချာ လေ့လာကြည့်ရင် နှစ်ပေါင်းများစွာ တိုင်းပြည်က အဘက်ဘက် ယိုယွင်းဆုတ်ယုတ်နေစဉ် ကာလတွေမှာ တပ်မတော်အနေနဲ့ သူ့ရဲ့ Capacity ကို တည်ဆောက်ခွင့် တောက်လျှောက်ရခဲ့တယ် ဆိုတာ တွေ့နိုင်ပါတယ်။

တခြားသော Institution တွေ အပါအဝင် လူထုအနေနဲ့ Capacity မြှင့်တင်ဖြည့်ဆည်းတဲ့ အလုပ်ကို အားသွန်ခွန်စိုက် လုပ်နိုင်မှသာ ဒီမိုကရေစီလည်း ပီပြင်လာမှာ ဖြစ်သလို တပ်မတော် အနေနဲ့လည်း နိုင်ငံရေးနယ်ပယ်ကနေ ထွက်ခွာဖို့ ဖြစ်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

တပ်မတော်အနေနဲ့ အခုထက်ပိုပြီး Capacity ပြည့်ဝအောင် တည်ဆောက်ပြီး လူထုက ချစ်ခင်လေးစား တန်ဖိုးထား အားကိုးတဲ့ Institution အဖြစ် တည်ဆောက်နိုင်အောင် ကျန်တဲ့ အင်အားစုများနဲ့ လူထုကပါ ဝိုင်းဝန်းတည်ဆောက်နိုင်ကြဖို့ အခြေအနေများ ဖန်တီးကြရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

Capacity မြှင့်တင်ရေးအတွက် ထိထိရောက်ရောက် လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းလည်း မရှိသေးပါဘူး။ အစိုးရအဖွဲ့ အတွင်းမှာရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်များရဲ့ Capacity မြင့်လာမှ အုပ်ချုပ်ရေးကဏ္ဍ တိုးတက်ကောင်းမွန်လာမှာ ဖြစ်သလို လွှတ်တော်အမတ်များရဲ့ Capacity မြင့်မားလာမှလည်း ဥပဒေကောင်းများ ပေါ်ထွက်လာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံရေးပါတီများရဲ့ Capacity မမြင့်လာဘဲနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေး၊ ဥပဒေပြုရေး စတဲ့ လုပ်ငန်းတွေ ကောင်းလာဖို့ မရှိသလို လူထုရဲ့ အရည်အသွေး ဖြစ်တဲ့ နိုင်ငံရေးအသိ မြင့်မားဖို့၊ ပညာတတ်တွေ ဖြစ်ဖို့၊ CSR (Corporate Social Responsibility) လို့ခေါ်တဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းရဲ့ တာဝန်တွေကို မျှဝေ ထမ်းဆောင်ရေးဆိုတဲ့ သဘောတရားကို လက်တွေ့ ကျင့်ကြံကြတာတွေ မြင့်မားမလာဘဲနဲ့လည်း ဒီမိုကရေစီ အပြည့်အဝ ရခဲ့ရင်တောင်မှ တိုးတက်တဲ့ သာယာဝပြောတဲ့ လူ့ဘောင်တစ်ခု ထူထောင်နိုင်ဖို့ မျှော်လင့်လို့ မရနိုင်ပါဘူး။

Capacity မြင့်လာဖို့ဆိုတာက နိုင်ငံရေးကိုပဲ ငြင်းနေခုံနေကြလို့ ဖြစ်လာမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ပညာရေးကိုလည်း အဆင့်မီအောင် လုပ်နိုင်ရပါမယ်။ စီးပွားရေးကိုလည်း အားသွန်ခွန်စိုက် ထူထောင်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ နိုင်ငံရေးကိုလည်း တည်တည်ငြိမ်ငြိမ်နဲ့ ရွေ့လျားနေအောင်လုပ်ဖို့ လိုအပ်တာပါပဲ။

နိုင်ငံသားအားလုံးရဲ့ စည်းကမ်းနဲ့ စိတ်ဓာတ် မြင့်မားဖို့ကိုလည်း ပထမဦးစားပေးထဲ ထည့်စဉ်းစားမှ ဖြစ်မှာပါ။ အင်အားချည့်နဲ့နေတဲ့ Institution တွေအားလုံး အင်အား တောင့်တင်းလာဖို့အတွက် အပြန်အလှန် ဖေးမကြတာ သိပ်မရှိလှဘဲ သူမှားတယ်၊ ငါမှန်တယ်ဆိုတဲ့ ရပ်တည်ချက်တွေနဲ့ လက်ညှိုးတွေ အပြန်အလှန် ထိုးနေတာကို ရပ်ပြီး အပြန်အလှန် ဖေးမအားဖြည့်၊ အပြန်အလှန် လေးစား တန်ဖိုးထားလိုက်ကြဖို့၊ အားနည်းချက်တွေ လျော့ပါးပျောက်ကွယ်သွားအောင် နည်းလမ်းတွေ အတူတူ ရှာဖွေ အတူတူ အကောင်အထည်ဖော် ကြိုးပမ်းနိုင်ကြမှသာ ဒီမိုကရေစီရော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါ အာမခံချက် ရှိလာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဥပဒေပြုရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေးနဲ့ တရားစီရင်ရေး မဏ္ဍိုင်ကြီး သုံးရပ် အပါအဝင် မီဒီယာ၊ တပ်မတော်၊ တိုင်းရင်းသားပြည်သူများနဲ့ တခြား အရပ်ဘက် လူ့အဖွဲ့အစည်းအသီးသီးတို့မှာ အားနည်းချက်တွေ ရှိနေပါတယ်၊ တစ်နည်းအားဖြင့် Capacity ဖြည့်တင်းဖို့ လိုအပ်နေပါတယ်။ ဒါကြောင့်ပဲ ဒီမိုကရေစီဟာလည်း ခက်ခက်ခဲခဲ တည်ဆောက်နေရတာ ဖြစ်တယ်ဆိုတာ သတိချပ်သင့်ပါတယ်။ Capacity ပြည့်ဝလာတဲ့ တစ်နေ့မှာမှပဲ အားလုံးဟာ ကိုယ့်ရပ်တည်မှုအတွက် ဂုဏ်သိက္ခာ ပြည့်ပြည့်ဝဝ အာမခံချက်ရှိရှိ ခိုင်ခိုင်မာမာ ရပ်တည်နိုင်ကြမယ် ဖြစ်သလို အပြန်အလှန်လည်း ထောက်ပံ့ အားဖြည့်နိုင်ကြမှာ ဖြစ်ပြီး အဲဒီတော့မှ “နိုင်ငံတော်” ဆိုတာလည်း ခမ်းနားထည်ဝါလာဖို့ မျှော်လင့်နိုင်ပါလိမ့်မယ်။

အစိုးရ၊ လွှတ်တော်၊ တပ်မတော် အပါအဝင် အင်အားစုတွေ အားလုံးနဲ့ လူထုတစ်ရပ်လုံးဟာ တိုင်းပြည်တည်ဆောက်ရေးအတွက် မိတ်ဖက်တွေအဖြစ် ရှုမြင်ကြပြီး အချင်းချင်း လိုအပ်တာကို တစ်ပြန် တစ်လှည့်စီ ဖြည့်ပေးနိုင်ကြရင် ပဋိပက္ခတွေလည်း လျော့နည်းလာမှာ ဖြစ်သလို တည်တည်ငြိမ်ငြိမ်နဲ့ ရှေ့ကို ဖြည်းဖြည်းချင်း ရောက်နိုင်မှာ မုချဖြစ်ပါတယ်။ ဝေဖန်ထောက်ပြတာက ပြဿနာ မဟုတ်ပေမယ့် အားလုံးမှာ အားနည်းချက်တွေ ကိုယ်စီ ရှိနေတာချင်း အတူတူ အပြစ်တွေ အလွန်အကျွံ အပြန်အလှန်တင်နေကြရင် အချိန်တေ ပိုကြာဖို့ပဲ ရှိပါတယ်။

အရေးကြီးဆုံးက အင်အားစု အသီးသီး၊ ကဏ္ဍအသီးသီး၊ မဏ္ဍိုင်အသီးသီးနဲ့ လူထုမှာပါ လိုအပ်နေတဲ့ Capacity ကို ဖြည့်ဆည်းမြှင့်တင်နိုင်ရေး အားလုံး ညီညီညွတ်ညွတ် လက်တွဲကြိုးစားကြဖို့ ဖြစ်ပါကြောင်း လေးစားစွာ တင်ပြအပ်ပါတယ်။